Manera ta konosí ADC komo e “Nacional Accreditation Focul Point”, den estrecho koperashon ku Direktorado di Salubridat Públiko a organisá un training pa auditornan interno.
Durante 3 dia largu personal di laboratorionan di Antia a risibí entrenamentu den auditoria pa laboratorio di e fasilitádo Sr. Patrick Corstiaans di Kerteza B.V. di Bélgica.
A ser entrená 18 persona komo Auditor Interno.
E laboratorionan ku a partisipá na e kursonan aki ta:

Bonaire: Laboratorio Fundashon Mariadall,

St. Eustatius: Queen Beatrix Medical Centre.

Kòrsou: Laboratorio de Médiko, Klínika dr Taams, Advent Ziekenhuis, Laboratorio di SEHOS, Bloedbank SEHOS, Medical Laboratory Services, Laboratorio Refineria Isla i Analytisch Diagnostisch Centrum (ADC) na Sint Maarten, Bonaire i Kòrsou.

E partisipantenan a risibí entrenamentu pa por hasi auditoria usando e Standard Internashonal ISO 15189:2007 i ISO 17025:2005
Algun aspekto importante ku e partisipantenan a siña ta abilidatnan pa auditá, interpretashon di e normanan y e manera pa sistemátikamente kondusí un auditoria interno.
Temanan ku a ser trata ta:

• uso di e normanan pa garantisá kalidat
• interpretashon di e Standard ISO 15189/ ISO 17025
• preparashon pa un auditoria interno
• ehekushon di un auditoria Interno
• kon traha un rapòrt di e auditoria

E entrenamentu pa auditornan interno a konsistí di praktiká i lès teorétiko.
Den e kuadro aki a ser dediká 1 dia na kondusí un auditoria interno na e laboratorionan médiko aki na Kòrsou.

Na final e kursistanan a risibí den presensia di e trainer Sr. Patrick Corstiaans i e NAFP(Nacional Accreditation Focul Point) Sra. Carla Hous-Rafaël di ADC nan sertifikado for di man di Sra. Berkel, Secretario di Estado di Salubridat Públiko.

Esnan ku a haya nan sertifikado ta:
Donald Maarten, Naireline Thielman, Reinaldo Manuela, Frensel Bulo, Zhulayska Schorea, Helen Miguel, Normelien Tomsjansen, Shariffa Kampe-Barrow, Glyselle Hanst-Bentura, Irene Everon, Mudji Djamin, Sharien Elizabeth-Florentina, Thaviana Francisca-Rozier, Mariela de Lanoi, Siegfried Malone, Cecilia Fernándes, Gilda Leander i Viola Singer

Ariba e foto nan e auditornan huntu ku e sekretario di estado pa salubridat públiko.

Sr. Ribardo a drenta servisio di Landslaboratorium i awe e la kumpli 30 aña di servisio na e departamentu di Klinische chemie seshon Specieel chemie di ADC.
Huntu ku koleganan e la pasa un momentu masha ameno kaminda e la haña un homenage i tambe palabranan di apresio serka su kompañeronan di trabou.
Tur kompañeronan di trabou ta deseá sr. Ribardo hopi salu i pa sigui ku e bon trabounan na ADC.

Riba e foto nos ta mira Sr. Ribardo risibiendo un regalo i e ènvelòp korespondiente for di man di Sr. Potmis.

Sra. Iris van Langeveld-Zink a wòrdu sorprendé dor di sr. Wimbert Martina, hefe di departamentu di Klinische Chemie, i sobra koleganan pa selebrá ku e la hasi 30 aña den servisio di ADC.
Despues di e entrega i palabranan di elogio, tur kolega a deseá Iris hopi salu i sabiduria pa sigui kontribuí na desaroyo di ADC.
Pa e okashon a entrega Iris un oorkonde i e ènvelòp korespondiente. Riba e promé potrèt e ta risibí esakinan for di man di Sr. Martina i riba e otro potrèt momentunan di emoshon i alegria huntu ku otro koleganan.

Den e kuadro di e funshon ku ADC tin komo Laboratorio Nashonal, e instituto riba un base regular ta duna oportunidat pa studiantenan di Hulanda, i di otro paisnan pa hasi nan periodo di práktika na e instituto.
Esaki ta di benefisio mutuo pa ADC i e estudiante. Paso na e studiante ta wòrdu duna oportunidat pa haña un lugá di práktika riba diferente área di laboratorio i tambe bou di guia di ekspertonan. ADC tambe ta amplia su konosementu riba diferente área, paso tur e konosementu di e estudionan ADC por hasi uzo di dje den praktiká i e ta kontribuí na tene saber di profeshonalnan na un bon nivel.
Tur studiante ku hasi un periodo di práktika na ADC ta klousurá esaki ku un presentashon pa profeshonalnan den área di salubridat.

Na 2006/2007 un total di 11 studiante 1 WO 2 HBO 8 MBO i na 2007/2008 un total di 8 studiante 2 HBO 6 MBO a hasi nan periodo di práktika na ADC. E periodo di práktika por varia entre un par di luna te 1 aña .

Mediante esaki ADC ta duna estudiantenan oportunidat pa orientá riba posibilidatnan di merkado laboral. Den pasado a yega di sosedé ku studiantenan ku a hasi nan periodo di práktika na ADC, a haña trabou komo analista na e instituto.

Dia 27 di febrüari un studiante di Hoge School Leiden a klousurá su periodo di praktiká na ADC dunando un presentashon den ouditorio di SEHOS pa analistanan i otro ekspertonan den salubridat. E estudio ku durante di e periodo di praktiká a wòrdu guia dor di e médiko mikro-biologonan di ADC i SEHOS.

Dia 6 di mart na Hulanda, un studiante di ROC Eindhoven ku a hasi su práktika na ADC lo wòrdu premia ku e “Zilveren Vlam” e premio aki ta wòrdu duna dor di Nederlandse Vereniging van BioMedische Laboratoriummedewerkers . E honor aki ta wòrdu duna na estudiantenan ku a destaká den nan periodo di praktiká i ku e mihó resultado pa nan tésis final.

Di tur keho di salu ku hendenan por tin, doló di barika ta esun di mas frekuente. Tur hende tin biaha sa haña doló di barika. Si e doló di barika ta dura mas ku un siman, esei por ta wòrdu okashoná dor di parasitnan. E parasitnan por tin diferente forma i grandura. Konosí ta por ehèmpel -lintwormen- kaminda pashèntnan tin biaha ta haña bichinan chikitu ku parse pida bami den sushi. Ménos konosí ta e parasitnan ku ta konsistí di un sélula so i ku ta solamente bou di mikroskop por mira nan.
Ora tin sospecho di parasitnan, dòkter di kas ta laga e pashènt hasi un tèst di sushi na laboratorio.
Pa un análisis konfiabel ta nesesario pa analisá sushi produsí durante 3 dia konsekutivo.
E motibu pa esaki ta pasombra ku e Parasitnan no ta tur dia presente den e sushi (un dia si e siguiente dia no). Un otro limitashon den e análisis ta ku prinsipalmente e parasitnan ku ta konsistí di un sélula so, ta muri masha lihé una bes e sushi wòrdu produsí. Despues di un ora mas o ménos 50% di nan a muri kaba. Den práktika e pashènt mayoria bes ta trese un pòchi di sushi so, ku tin basta ora kaba ku el a wòrdu produsí. Pues ta bira difísil pa detektá e parasitnan aki bou di mikroskop.
ADC a introdusí un método nobo ku yamá”Triple Feces Tèst” pa detektá i diagnostiká e parasitnan den sushi mas lihé i mas mihó. Ora e dòkter pidi un análisis riba parasit, e pashènt ta risibí na un di ADC su sentronan di prek un set di tres pochi huntu ku un deskripshon di uso sea na hulandes, ingles, spañó òf papiamentu.
Dos di e pochinan ta kontené un líkido ku ta konserva e parasitnan ku por ta presente den e sushi. Di e manera aki ta bira posibel pa mira e parasitnan hasta despues di algun dia. Pues un mehorashon enorme den análisis riba parasitnan.
Den e kuadro aki dosente den Parasitologia sra. Truus Derks, a duna na ocho analista di e departamentu di Microbiologia, tres siman di training pa nan por apliká ku éksito e uzo di e método nobo.

Van alle lichamelijke klachten komen buikklachten het meest voor. Ieder mens heeft wel eens last van zijn darmen. Wanneer de buikklachten langere tijd aanhouden kan dit veroorzaakt worden door parasieten. Parasieten zijn er in allerlei vormen en maten. Bekend zijn bijvoorbeeld lintwormen waarbij de patiënt zelf soms kleine witte, op bami gelijkende stukjes kan vinden in de feces.Minder bekend zijn de veel kleinere ééncellige vormen die alleen bij door microscopisch onderzoek van de feces gezien kunnen worden.
Bij verdenking op parasieten zal de huisarts de patiënt adviseren feces in te leveren bij het laboratorium.
Voor het uitvoeren van een betrouwbaar onderzoek is het nodig 3 maal feces te onderzoeken, geproduceerd op 3 verschillende dagen. Parasieten hebben namelijk de neiging onregelmatig in de feces te verschijnen: de ene dag wel de andere dag niet!
Een ander probleem is dat vooral de ééncellige parasieten snel afsterven. De helft van de parasieten is een uur na productie al niet meer terug te vinden!
In de praktijk blijkt in het algemeen slechts één fecesmonster wordt ingestuurd wat bovendien al minstens enkele uren oud is.
Om beide problemen effectief aan te pakken introduceert het ADC een nieuwe methode: de Triple Feces Test. Wanneer een fecesonderzoek op parasieten wordt aangevraagd ontvangt de patiënt een setje met daarin 3 containers plus een bijsluiter waarin duidelijk wordt uitgelegd hoe deze containers - op drie achtereenvolgende dagen -gevuld dienen te worden. Twee van de drie containers zijn gevuld met een fixatief waarin de parasieten ook na enkele dagen nog aantoonbaar blijven. De hele set kan na 3 of 4 dagen in één keer bij het laboratorium worden ingeleverd.

Om deze nieuwe methode op het laboratorium effectief te kunnen verwerken werden acht analisten van het ADC de afgelopen drie weken met succes getraind (zie foto). Onder leiding van de docente parasitologie Truus Derks leerden zij het fecesmateriaal - verkregen door middel van de Triple Feces Test - effectief te verwerken en diagnosticeren. Naar verwachting zal deze nieuwe methode een aanzienlijke verbetering van de kwaliteit van patiëntenzorg bewerkstelligen.

Dia 19 di yüni último Sr. Juvencio Chan a finalisá su periodo di seis luna práktika na Analytisch Diagnostisch Centrum (ADC) Sr. Chan a duna un presentashon pa empleadonan di departamentu di klíniko na Vredenberg.
Sr. Chan ta oriundo di Belize, kaminda e ta ehersé e funshon di Supervisor di e departamentu di Klíniko Kímiko na e Laboratorio Nashonal di su pais. Gobièrnu di Belize a keda karga ku tur gastunan di e periodo di práktika aki.
Den e periodo di praktiká aki, e la pasa tur e áreanan di laboratorio ku ta posibel, for di departamentunan di rutina, ta esunnan di mas spesialisá. Tambe e la haña mas konosementu riba maneho di prosesonan di laboratorio, satisfakshon di klientela i koordinashon di e departamentu di Trombosis di ADC.
Ku koperashon di departamentu di Mikrobiologia Sr. Chan haña oportunidad na vários okashon pa partisipá na kursonan riba tereno di virologia i tambe haña konosementu riba e área di Mikrobiologia. Tambe Sr. Chan a haña konosementu di sistemanan di kalidat espesífikamente diseñá pa un mihó funshonamentu di e laboratorio.

CAREC (Caribbean Epidemiological Centre) a rekomendá ADC na gobièrnu di Belize pa e periodo di train ekstenso aki, dor ku ADC ta kuadra ku tur e rekerimentunan pa ta un laboratorio di referensha den Caribe, su nivel haltu di outomatisashon i bon preparashon di profeshonalnan ku hopi eksperiensha, inovashonnan importante ku por a aportá na desaroyo di profeshonalnan.

Sr. Chan den su presentashon a duna un resúmen di tur loke e la siña komo tékniko di laboratorio i tambe kiko e la siña di prosesonan di laboratorio.
E la gradisí ADC pa e oportunidat ku nan a dun’é i tambe e la gradisí tur koleganan ku a traha konhuntamente ku n’e pa su periodo di praktiká por tabata fruktífero. Sr. Chan lo regresá su pais na yüli próksimo.