Afdeling Algemene Klinische chemie / Immunologie
De afdeling algemene klinische chemie verricht scheikundige ontledingen op diverse lichaamsvochten met de bedoeling de diagnose van een grote waaier aan ziektetoestanden vast te stellen, te bevestigen te weerleggen of te voorspellen. In 2007 heeft is het ADC overgestapt van ‘droge’ chemie bepalingen naar “wet chemistry” en heeft twee Archtect ci8200 van Abbott Laboratories aangeschaft. Deze zogenaamde ‘geconsolideerde platformen’ kunnen het bulk van de hieronder genoemde bepalingen verrichten. De komst van de Architect heeft het voor ADC mogelijk gemaakt om het werk dat verspreid was over twee gebouwen bij elkaar te brengen (consolideren) op één afdeling.
Waardebepalingen
De meest gevraagde bloedonderzoeken in het klinisch chemisch laboratorium zijn:
- De bezinkingssnelheid van de erytrocyten (BSE, bezinking). Geeft een beeld van de eiwitsamenstelling van het bloedplasma. Bij een normale bezinking kan een acute en/of chronische ontsteking nagenoeg worden uitgesloten.
- CRP of C-reactief proteïne is een eiwit dat bij infecties door de lever wordt aangemaakt (acuut fase eiwit). Het CRP-gehalte is ook verhoogd bij grote operaties en ernstige verwondingen. CRP wordt snel aangemaakt en weer afgebroken waardoor het een goede meetinstrument is voor het optreden en weer verdwijnen van een (acute) infectie (of verwonding). CRP is behulpzaam bij het opruimen van bacteriën zoals pneumococcen C, vandaar de naam.
- Het hemoglobinegehalte (Hb) van het bloed geeft aan of er voldoende aanmaak en vulling is van de rode bloedcellen. Hemoglobine is verantwoordelijk voor het zuurstoftransport in het bloed. Aangezien voor zowel lichamelijke als geestelijke inspanning een goede aanvoer van zuurstof vereist is, geeft een te laag hemoglobinegehalte klachten zoals vermoeidheid of problemen bij inspanning.
Een verlaagd Hb (anemie of bloedarmoede) kan worden veroorzaakt door een versneld verlies of vertraagde aanmaak van rode bloedcellen. Door het bepalen van de grootte en de vulling van de rode bloedcellen, de aanwezigheid van belangrijke bouwstoffen evenals merkstoffen voor afbraak en aanmaak, kan er een uitspraak worden gedaan over de mogelijke oorzaak van de bloedarmoede.
- Suikerziekte (diabetes mellitus) treedt op als het hormoon insuline te weinig wordt aangemaakt of te weinig effect op het lichaam heeft. Dit leidt tot een verstoorde stofwisseling met onder andere verhoogde glucose (bloedsuiker) spiegels.
- De schildklier heeft een centrale rol in de stofwisseling. Bij een tekort aan schildklierhormoon verlopen allerlei processen in het lichaam trager wat vaak gepaard gaat met klachten als moeheid, traagheid, lusteloosheid, gewichtstoename en obstipatie. Een te snel werkende schildklier leidt juist tot versnelling van veel processen met gevolgen als gejaagdheid, vermagering, hartkloppingen en diarree. Bij een te snel of te traag werkende schildklier zal de hoeveelheid schildklierhormoon te hoog of te laag zijn.
Endocrinologisch Onderzoek
Het endocrinologisch onderzoek is het onderdeel van de klinische chemie dat zich richt op de hormoonhuishouding ofwel klieren die afscheidingen in het lichaam hebben zoals schildklier, hypofyse en bijnieren. Verschillende ziektebeelden zoals schildklierafwijkingen en fertiliteitproblemen worden nu beter gediagnosticeerd en therapie kan rationeel worden ingesteld en vervolgd.
Tumormerkersonderzoek
De test meet de hoeveelheid tumormerker in bloed, urine of weefselmateriaal. Tumormerkers zijn stoffen, meestal eiwitten, die door het lichaam gemaakt worden als reactie op kanker of die door de kanker zelf gemaakt worden. Sommige tumormerkers zijn kenmerkend voor één soort kanker, andere komen voor bij verschillende soorten kanker.
Veel bekende tumormerkers zijn ook aantoonbaar bij andere aandoeningen dan kanker en zijn dus niet geschikt voor het vaststellen van kanker. Er is maar een klein aantal goed omschreven tumormerkers dat routinematig door artsen wordt aangevraagd.
De uitslag van een tumormerker alleen is niet voldoende om vast te stellen of iemand kanker heeft. De diagnose kanker wordt gesteld naar aanleiding van microscopisch onderzoek van weefsel of cellen die met een biopt zijn verkregen. Dit wordt gedaan door de afdeling pathologie. Een nieuw in oprichting zijnde afdeling binnen ADC voor moleculaire diagnostiek zal aan de hand van moleculaire technieken met tumormerkers onderzoek doen.